Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2018

Η κατάσταση σήμερα

Στον Κόσμο
O Τραμπ αποσύρεται από τη Συνθήκη του Παρισιού και ενδυναμώνει το λόμπι των ορυκτών καυσίμων ενώ η Κίνα προωθεί μαζικά πρωτοποριακές τεχνολογίες στη γεωργία και τις μεταφορές.

Φέτος, το Ευρωκοινοβούλιο υπερψήφισε νέα οδηγία για την ταχύτερη μείωση εκπομπών CO2 μέσω του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ETS), το οποίο σύστημα καλύπτει περίπου 11.000 βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Η οδηγία θα προστατεύσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τον κίνδυνο «διαρροής άνθρακα» (επιχειρήσεις μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους σε τρίτες χώρες που εφαρμόζουν λιγότερο αυστηρά όρια). Οι τομείς που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο θα λάβουν δωρεάν τα δικαιώματά τους στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων της ΕΕ. Οι λιγότερο εκτεθειμένοι τομείς θα λάβουν δωρεάν το 30% των δικαιωμάτων τους.

Τον Φεβρουάριο σημειώθηκε σημαντική συμφωνία για το ETS στο Συμβούλιο της ΕΕ, με την οποία άνοιξε ο δρόμος για συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με στόχο μείωση των εκπομπών κατά 40% έως το 2030. Το ανώτατο όριο εκπομπών μειώνεται ετησίως κατά 2,2% και ο αριθμός των δικαιωμάτων που αποσύρονται από την αγορά διπλασιάζεται έως το 2023 μέσω απορρόφησης από τον μηχανισμό «Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς».

Τον Απρίλιο, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός ΙΜΟ έδωσε ισχυρό σήμα στον ναυτιλιακό κλάδο να ξεκινήσει προσπάθειες απαλλαγής από τα ορυκτά καύσιμα, με μείωση των εκπομπών CO2 ανά μεταφορικό έργο στη διεθνή ναυτιλία (τουλάχιστον κατά 40% έως το 2030).

Στο χρηματιστήριο των ρύπων, νέα δεδομένα δημιουργούνται με εκτίναξη της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπής. Σε σχέση με την περσινή μέση τιμή των 5,6 €/τόνο, τον Μάιο οι τιμές έφτασαν και τα 14 €/μτ (ενώ επί του παρόντος αυξάνεται και η διεθνής τιμή του πετρελαίου).

Στην Ελλάδα γίνεται πια σαφές ότι απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση για τις πολιτικές κλιματικής αλλαγής, αλλά και τις επιμέρους επιπτώσεις στις επιχειρήσεις.

Η μεταποίηση, μεγάλο μέρος της παραγωγής ενέργειας, οι μεταφορές συμπεριλαμβανομένων των θαλασσίων, και η γεωργία, στοχοποιούνται για σημαντικές εκπομπές αερίων θερμοκηπίου. Τεράστιο εύρος επιχειρήσεων επηρεάζεται από τις συνέπειες πολιτικών όπως η εμπορία ή η φορολόγηση εκπομπών. Επιχειρήσεις που μπορούν να μεταφερθούν ίσως εγκαταλείψουν την ΕΕ, ενώ όσες είναι καθαρά τοπικές θα υποστούν αύξηση κόστους. Κυρίως θα πληγούν οι ενεργοβόρες δραστηριότητες όπως: χαλυβουργία, μεταλλουργία, τσιμεντοβιομηχανία, υαλουργία, ασβεστοποιία, διυλιστήρια, μεταφορές (χερσαίες, εναέριες και θαλάσσιες), γεωργία (λιπάσματα) και κτηνοτροφία.

Αντίθετα, σε άλλους κλάδους παρουσιάζονται επενδυτικές ευκαιρίες: ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ [και από πυρηνικά σε χώρες που τα επιτρέπουν], ενεργειακή αποδοτικότητα πχ. στα κτήρια, αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και διοξειδίου του άνθρακα, ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Παράδειγμα η Υπουργική απόφαση που καθορίζει χρονοδιάγραμμα και τεχνικά χαρακτηριστικά δημοπρασιών για νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ στην τριετία 2018 – 2020, με δημοπρασίες για συνολική ισχύ 2600 MW από αιολικά και φωτοβολταϊκά, και επενδύσεις 2,5-3 δισ. €.